KÜRESEL ISINMA NEDİR?

Küresel ısınma, atmosferde ve okyanuslarda yaşanan ısı artışı ve bunun yol açtığı iklim değişikliklerinin tümü için kullanılan terimdir.

KÜRESEL ISINMANIN SEBEPLERİ

Klimatolojistler (İklim Bilimi konusunda çalışan bilim adamları) 1800’lerin sonlarından beri meydana gelen küresel ısınmayı analiz ettiler. Klimatolojistlerin çoğunluğu insanoğlu faaliyetlerinin ısınmanın çok büyük bir miktarından sorumlu olduğuna karar verdiler. İnsanoğlu faaliyetleri Yerküre’nin doğal sera etkisini arttırarak küresel ısınmaya katkıda bulunuyor. Sera etkisi, güneş ışığını, gazları , atmosferdeki parçacıkları kapsayan karmaşık bir işlemle Yerküre’nin yüzeyini ısıtıyor. Sera gazları, ısıyı dünyanın atmosferine hapseden gazlara verilen isimdir. (En zararlı sera gazı, karbondioksittir. Kyoto Anlaşması, karbondioksidin yanı sıra metan ve nitrus oksid gazlarının salınımını da düşürmeyi öngörüyor.)

KÜRESEL ISINMA GÖÇLERE YOL AÇACAK...

Nisan ayında Birleşmiş Milletler’in açıklayacağı küresel ısınmayla ilgili yeni rapora ozonla ilgili katkı sağlayan İstanbul Üniversitesi Meteoroloji Bölümü Öğretim Üyesi Selahattin İncecik, yeni raporun bir önceki raporla benzerlik taşıdığını ifade etti.

İncecik, “Hazırlanan raporlar kara senaryo değil. Raporda uluslararası sorumluluklara yer veriliyor.” dedi. BM’nin hazırladığı 5’inci ve son raporda 2100 yılına kadar Dünya’nın ortalama sıcaklığının 1,4 ila 5,8 derece artmasının beklendiği ifade ediliyordu. Küresel ısınma, sanayi devriminden bugüne kadar 0,8 derece artış göstermişti.

İncecik’in yeni raporla ilgili verdiği bilgilere göre, atmosferdeki yüzde 35’lik karbondioksit (CO2) artışı hızlanmaya başladı. Bu durum 5,8 derecelere ulaşan sıcaklık değişikliğine sebep olacak. Sıcaklığın sebep olduğu kuraklık, Orta Asya’daki Türk göçüne benzer mülteci akınlarına yol açacak. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ecmel Erlat, göç edecek kişilere ‘iklim mültecisi’ adını veriyor. Doç. Dr. Erlat, 100 yıllık senaryoya göre, kuraklıktan en fazla etkilenecek kıtanın Afrika olacağını söylüyor. Ortalama 15,5 derece olan küresel sıcaklığın artması; buzulların erimesi ve deniz seviyesindeki yükselmeyi de beraberinde getirecek. Doç. Dr. Erlat’a göre bu değişikliklerin etkisi şimdiden görülmeye başlandı. Birçok tropikal bitki ve hayvan daha kuzey enlemlere doğru göç ediyor. Malarya gibi tropikal hastalıklar orta enlemlerde yaygınlık kazanıyor. Birçok tropikal balık Süveyş Kanalı’nı geçip Akdeniz’e yayılıyor. Ekosistem değişiyor.

Küresel ısınmanın ana sebebi petrol ve kömürden çıkan karbondioksit gazı. Çünkü bu gaz, en çok ısı tutma özelliği olan gaz olarak biliniyor. Atmosfere en çok karbondioksit salan ülke olan ABD’nin, küresel ısınmayı engelleyen Kyoto Sözleşmesi’ni imzalamaması, ısı artışının en büyük sebepleri arasında gösteriliyor. Küresel ısınma Kyoto Protokolü’ne uygun olarak karbondioksit kullanımını azaltıcı tedbirlerle önlenebiliyor. Protokol, 2012 yılına kadar sanayileşmiş ülkelerde sera etkisi yapan karbondioksit gibi gazların atmosfere salınım oranının yüzde 5,2 oranında düşürülmesini öngörüyor. Kyoto Sözleşmesi, Japonya’nın Kyoto kentinde 1997 yılında hazırlandı. Sözleşme 16 Şubat’ta yürürlüğe giriyor. 134 ülkenin imza koyduğu düzenlemeler, fosil yakıt tüketimini sınırlıyor.